پوزیشن لانگ و شورت برای تازه‌کار: چرا این دو قرینه نیستند

۲۹ مرداد ۱۴۰۵ (۲۰ اوت ۲۰۲۶) روز بدی برای کسانی بود که روی ریزش بیت‌کوین شرط بسته بودند. به گزارش کوین‌دسک به نقل از داده‌ی CoinGlass، در همان یک روز ۳ میلیارد دلار پوزیشن شورت لیکویید شد، بزرگ‌ترین رقم روزانه از ۲۰۲۱ به این سو. فردای آن روز بیت‌کوین از ۷۷ هزار تتر گذشت و رشد یک‌هفته‌ای‌اش به ۲۲٪ رسید.

در صفحه‌ی معامله، پوزیشن لانگ و شورت دو دکمه‌ی کنار هم‌اند، یکی برای بالا رفتن قیمت و یکی برای پایین آمدنش. ولی خطرشان یک‌اندازه نیست و همان دو روز مرداد این را خوب نشان داد.

پوزیشن لانگ و شورت یعنی چه؟

لانگ یعنی خرید با این انتظار که قیمت بالا برود. ۸ مهر ۱۴۰۵ بیت‌کوین به داده‌ی CoinGecko ۸۳٬۶۱۳ تتر بود و ۰.۰۱ بیت‌کوین حدود ۸۳۶ تتر می‌ارزید. با این خرید، هر ۱۰٪ رشد حدود ۸۴ تتر سود می‌دهد و هر ۱۰٪ افت همین‌قدر ضرر.

در معاملات اسپات بدون اهرم، بدترین حالت صفر شدن قیمت است و بیش از همان ۸۳۶ تتر از دست نمی‌رود. می‌توانید هر قدر بخواهید صبر کنید و کسی پوزیشن شما را به‌زور نمی‌بندد.

شورت ترتیب را برعکس می‌کند و اول می‌فروشید، بعد می‌خرید. مثل این است که کالایی را که امروز ۱۰۰ میلیون تومان می‌ارزد از یک آشنا قرض بگیرید و همان روز بفروشید، با قول این‌که یک ماه بعد همان کالا را پس بدهید. اگر قیمتش به ۸۰ میلیون تومان برسد، می‌خرید، پس می‌دهید و ۲۰ میلیون تومان برایتان می‌ماند. اگر به ۱۵۰ میلیون تومان برسد، ۵۰ میلیون تومان از جیب می‌گذارید.

در بازار رمزارز، شورت معمولاً با قرارداد دائمی فیوچرز باز می‌شود. چیزی قرض نمی‌گیرید، اما سود و زیان درست مثل همان قرض و فروش حساب می‌شود. شورت ۰.۰۱ بیت‌کوین در ۸۳٬۶۱۳ تتر با هر ۱۰٪ ریزش حدود ۸۴ تتر سود می‌دهد و با هر ۱۰٪ رشد همین‌قدر ضرر.

چرا شورت قرینه‌ی لانگ نیست؟

روی کاغذ این دو پوزیشن آینه‌ی هم‌اند، ولی در عمل شورت از سه جهت سخت‌تر است.

اولی سقف ضرر است. قیمت زیر صفر نمی‌رود، پس خریدار بدون اهرم حداکثر ۱۰۰٪ ضرر می‌کند. اما قیمت سقف ندارد. اگر بیت‌کوینی که در ۸۳٬۶۱۳ تتر شورت شده دو برابر شود، ضرر شورت ۱۰۰٪ است و اگر سه برابر شود ۲۰۰٪. سود شورت حتی اگر قیمت به صفر برسد از ۱۰۰٪ بالاتر نمی‌رود.

در عمل صرافی پیش از این مرحله دخالت می‌کند. شورت با اهرم ۱۰ برابر با رشدی کمتر از ۱۰٪ به قیمت لیکویید می‌رسد، چون صرافی پیش از صفر شدن مارجین پوزیشن را می‌بندد. سازوکارش در راهنمای لیکویید شدن آمده.

مثلاً با ۱۰۰ تتر مارجین و اهرم ۱۰، شورتی به ارزش ۱٬۰۰۰ تتر در ۸۳٬۶۱۳ تتر باز می‌شود. بسته به نرخ مارجین نگهداری صرافی، قیمت لیکویید حدود ۹۱ هزار و ۵۰۰ تتر است و لانگی با همین اندازه حدود ۷۵ هزار و ۷۰۰ تتر لیکویید می‌شود. فاصله‌ی هر دو کمتر از ۱۰٪ است، اما بازار صعودی گاهی در یک هفته بیش از این بالا می‌رود.

تفاوت دوم هزینه‌ی نگه‌داری است. قرارداد دائمی فاندینگ ریت دارد و به گفته‌ی صفحه‌ی راهنمای بایننس (به‌روزرسانی ۱۵ اسفند ۱۴۰۴)، این مبلغ هر هشت ساعت میان خود معامله‌گران جابه‌جا می‌شود. وقتی نرخ مثبت است لانگ‌ها به شورت‌ها می‌پردازند و وقتی منفی است شورت‌ها به لانگ‌ها. مبلغ برابر ارزش پوزیشن ضرب در نرخ است و جزئیاتش را در سازوکار فاندینگ ریت نوشته‌ایم.

با نرخ منفی ۰.۰۵٪، همان شورت ۱٬۰۰۰ تتری هر هشت ساعت ۰.۵ تتر می‌پردازد و در یک ماه حدود ۴۵ تتر، نزدیک نیمی از مارجین ۱۰۰ تتری.

سومین تفاوت به رفتار بازار برمی‌گردد، چون شورت‌ها می‌توانند گیر بیفتند. هر شورتی که با حد ضرر یا لیکویید شدن بسته می‌شود، در عمل یک سفارش خرید است. این خریدهای اجباری قیمت را بالاتر می‌برند و شورت‌های بعدی را هم به نقطه‌ی خروج می‌رسانند. به این زنجیره شورت اسکوئیز می‌گویند.

مرداد ۱۴۰۵ نمونه‌ی همین زنجیره بود. به گزارش کوین‌دسک در ۳۰ مرداد، جمع شورت‌های بسته‌شده در دو روز از ۴ میلیارد دلار گذشت و بیت‌کوین در ۲۴ ساعت حدود ۸٪ بالا رفت.

لانگ اهرمی هم امن نیست. در سقوط ۱۸ مهر ۱۴۰۴ (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵)، به گزارش بخش پژوهش کوین‌دسک، بیش از ۱۹ میلیارد دلار پوزیشن اهرمی در ۲۴ ساعت لیکویید شد. اهرم در هر دو جهت همین خطر را دارد و شورت یک لایه‌ی خطر بیشتر هم به آن اضافه می‌کند.

چرا تازه‌کار بهتر است از لانگ اسپات شروع کند؟

خرید اسپات بدون اهرم تنها حالتی است که در آن زمان به نفع شماست. اگر اشتباه کردید، می‌توانید صبر کنید، چون نه قیمت لیکوییدی در کار است و نه فاندینگی. شورت در بازار رمزارز تقریباً همیشه با فیوچرز یا معاملات مارجین باز می‌شود، پس حتی با اهرم پایین هم قیمت لیکویید و هزینه‌ی نگه‌داری دارد.

اسپات مزیت آموزشی هم دارد، چون نتیجه‌ی تصمیم شما را بدون نویز اهرم نشان می‌دهد. اگر در خرید اسپات نمی‌دانید کجا اشتباه کرده‌اید، با اهرم ۱۰ برابر همان اشتباه را فقط سریع‌تر تکرار می‌کنید.

در ایران یک دلیل دیگر هم هست. ۹ اسفند ۱۴۰۴ اینترنت بین‌المللی قطع شد و به گزارش نشنال، وصل شدنش نزدیک به سه ماه طول کشید. در آن مدت دارایی اسپات منتظر ماند، اما پوزیشن اهرمی بی‌دفاع بود.

به نظر ما ترتیب منطقی یادگیری این است که اول اولین خرید اسپات را با پول کم انجام دهید، بعد لانگ با اهرم پایین و شورت را در آخر. شورت مهارت جداگانه‌ای است. باید بتوانید در بازاری که بیشتر روزها خبر خوش می‌شنود روی ریزش بمانید و بدانید روی کاغذ سقفی برای ضرر نیست. تفاوت دو بازار را مقایسه‌ی اسپات و فیوچرز کامل‌تر توضیح می‌دهد.

پیش از اولین شورت

• دلیل ریزش را در یک جمله بنویسید. «خیلی بالا رفته» دلیل کافی نیست.
• حد ضرر را بالای سقف قبلی قیمت بگذارید و همان لحظه روی صرافی ثبت کنید.
• حجم را طوری بگیرید که اگر حد ضرر فعال شد، بیش از ۱٪ سرمایه از دست نرود.
• مطمئن شوید قیمت لیکویید از حد ضرر دورتر است.
• نرخ فاندینگ را پیش از ورود ببینید و هزینه‌ی یک هفته نگه‌داری را حساب کنید.
• اولین شورت‌ها را کوچک‌تر از لانگ‌های معمولتان باز کنید.

اشتباهات رایج

«قیمت خیلی بالا رفته، دیگر باید بریزد.» قیمت بالا به‌تنهایی ریزش نمی‌آورد. شورتی که فقط به این دلیل باز شود، نقطه‌ی خروج روشنی ندارد و هر رشد تازه قیمت را برای شورت دوم «جذاب‌تر» می‌کند، تا جایی که ضرر روی ضرر می‌نشیند.

اهرم ۲۰ هم وسوسه‌ی رایجی است، چون ریزش ۵ درصدی را به ۱۰۰٪ سود تبدیل می‌کند. همان رشد ۵ درصدی کل مارجین را هم می‌برد و رشد یک‌روزه‌ی بیت‌کوین در مرداد ۱۴۰۵ از این هم بیشتر بود.

«لانگ و شورت را با هم باز می‌کنم تا هر طرف رفت سود کنم.» دو پوزیشن هم‌اندازه‌ی مخالف یکدیگر را خنثی می‌کنند. هر تتر سود یکی ضرر دیگری است و کارمزد و فاندینگ را برای هر دو می‌پردازید.

جمع‌بندی

لانگ و شورت دو ابزارند برای دو جهت بازار. پیش از باز کردن هر کدام بنویسید اگر اشتباه کردید کجا خارج می‌شوید و چقدر از دست می‌دهید. در شورت جواب این سؤال سخت‌تر است و برای همین بهتر است آن را برای آخر مسیر یادگیری نگه دارید.

سؤالات متداول

شورت کردن چیست و چطور از ریزش سود می‌دهد؟

شورت کردن یعنی فروختن پیش از خریدن. در قیمت بالاتر وارد می‌شوید و در قیمت پایین‌تر می‌بندید و سود شما اختلاف این دو قیمت است، منهای کارمزد و فاندینگ.

در بازار اسپات هم می‌شود شورت کرد؟

نه. در اسپات فقط دارایی‌ای را که دارید می‌فروشید. برای شورت به فیوچرز یا معاملات مارجین نیاز است که هر دو قیمت لیکویید دارند.

لانگ با اهرم یک همان خرید اسپات است؟

از نظر سود و زیان تقریباً بله، اما قرارداد دائمی همچنان فاندینگ دارد و دارایی واقعی در اختیار شما نیست. قیمت لیکویید چنین لانگی نزدیک صفر است.

می‌شود شورت اسکوئیز را از قبل دید؟

زمانش را نه. فاندینگ منفی نشان می‌دهد شورت‌ها برای ماندن هزینه می‌دهند و بازار به آن سمت شلوغ است، اما نمی‌گوید اسکوئیز کی شروع می‌شود. دفاع اصلی حجم کوچک و حد ضرر ثبت‌شده است.

منابع

۱. بیت‌کوین از ۷۷ هزار دلار گذشت و یک میلیارد دلار شورت دیگر پاک شد — CoinDesk، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ (۲۱ اوت ۲۰۲۶)

۲. آشنایی با فاندینگ ریت فیوچرز بایننس — Binance، به‌روزرسانی ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ (۶ مارس ۲۰۲۶)

۳. قیمت، ارزش بازار و عرضه‌ی بیت‌کوین — CoinGecko، ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)

۴. درون لیکویید ۱۹ میلیارد دلاری بازار رمزارز — CoinDesk Research، ۲۵ مهر ۱۴۰۴ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۵)

۵. بازگشت اینترنت به ده‌ها میلیون ایرانی پس از سه ماه قطعی — The National، ۶ خرداد ۱۴۰۵ (۲۷ مه ۲۰۲۶)