فاندینگ ریت چیست؟ هزینه‌ی پنهان نگه داشتن پوزیشن فیوچرز

ساعت ۳:۳۰ بامداد ۸ مهر ۱۴۰۵ به وقت تهران، هر کسی که در قرارداد دائمی بیت‌کوین-تتر بایننس لانگ بود، ۰.۰۰۷۷٪ ارزش پوزیشنش را به شورت‌ها پرداخت. برای پوزیشن ۱۰٬۰۰۰ تتری این می‌شد ۰.۷۷ تتر (داده‌ی عمومی بایننس). این پرداخت هر هشت ساعت تکرار می‌شود و اسمش فاندینگ ریت است.

اگر جست‌وجو کرده‌اید فاندینگ ریت چیست، احتمالاً این عدد کوچک را در صفحه‌ی معامله دیده‌اید یا کسری کوچکی در تاریخچه‌ی حسابتان. برای یک روز ناچیز است، اما در یک هفته‌ی پرهیجان می‌تواند بخش بزرگی از مارجین را بخورد.

فاندینگ ریت چیست و چرا قرارداد دائمی به آن نیاز دارد؟

قرارداد آتی معمولی تاریخ سررسید دارد و در آن روز به قیمت اسپات می‌رسد. قرارداد دائمی سررسید ندارد، پس چیزی باید قیمتش را به اسپات وصل نگه دارد و این کار را فاندینگ می‌کند. وقتی قیمت قرارداد بالاتر از اسپات است، نگه داشتن لانگ هزینه دارد و شورت درآمد، و همین تقاضای دو طرف را به تعادل نزدیک می‌کند.

اگر قرارداد دائمی گران‌تر از اسپات معامله شود، کسی که بیت‌کوین اسپات می‌خرد و هم‌زمان به همان اندازه در قرارداد دائمی شورت می‌گیرد، به جهت قیمت کاری ندارد و فقط فاندینگ دریافت می‌کند. خرید اسپات و فروش قرارداد در این معامله‌ها قیمت دو بازار را به هم نزدیک می‌کند. کوین‌دسک در گزارش اسفند ۱۴۰۲ درباره‌ی جهش فاندینگ، همین را فرصتی برای معامله‌گران حرفه‌ای می‌داند.

بایننس در صفحه‌ی معرفی فاندینگ (به‌روزشده در ۱۵ اسفند ۱۴۰۴) می‌نویسد این پرداخت مستقیم بین معامله‌گران دو طرف جابه‌جا می‌شود و صرافی کارمزدی از آن نمی‌گیرد. با نرخ مثبت، لانگ‌ها می‌پردازند و با نرخ منفی، شورت‌ها. اگر دو طرف معامله هنوز برایتان روشن نیست، پوزیشن لانگ و شورت را اول بخوانید.

نرخ تأمین مالی چطور حساب و کی پرداخت می‌شود؟

زمان‌های پیش‌فرض تسویه در بایننس ساعت ۰۰:۰۰، ۰۸:۰۰ و ۱۶:۰۰ به وقت جهانی است، در تهران ۳:۳۰، ۱۱:۳۰ و ۱۹:۳۰. فقط کسی که در لحظه‌ی تسویه پوزیشن باز دارد می‌پردازد یا دریافت می‌کند. اگر پوزیشن را پیش از آن ببندید، فاندینگی در کار نیست.

مبلغ هر پرداخت، ارزش پوزیشن به قیمت مارک ضرب در نرخ است. خود نرخ دو بخش دارد. یکی سود پایه‌ی ثابت است که در بایننس روزانه ۰.۰۳٪ و در هر دوره ۰.۰۱٪ است. دیگری از فاصله‌ی قیمت قرارداد و اسپات می‌آید و اسمش شاخص پریمیوم است. وقتی شاخص پریمیوم بین منفی ۰.۰۴٪ و ۰.۰۶٪ باشد، نرخ همان ۰.۰۱٪ می‌ماند و برای همین این عدد در تاریخچه‌ی فاندینگ زیاد دیده می‌شود.

نرخ سقف و کف هم دارد که برای بسیاری از قراردادها مثبت و منفی ۲٪ در هر دوره است. بایننس می‌نویسد اگر نرخ یک قرارداد به سقف یا کف برسد، تسویه از هر هشت یا چهار ساعت به هر یک ساعت تغییر می‌کند و وقتی نرخ ۱۶ دوره‌ی پیاپی بین مثبت و منفی ۰.۰۲۵٪ بماند، به هر چهار ساعت برمی‌گردد.

هزینه نگهداری پوزیشن فیوچرز در یک هفته

یک لانگ ۱۰٬۰۰۰ تتری روی بیت‌کوین را در نظر بگیرید که با ۱٬۰۰۰ تتر مارجین و اهرم ۱۰ باز شده. در هفته‌ی منتهی به ۸ مهر ۱۴۰۵، جمع ۲۱ نرخ تسویه‌شده در بایننس حدود ۰.۰۴۹٪ بود و سه بار هم منفی شد. هزینه‌ی نگه داشتن این پوزیشن در آن هفته حدود ۴.۹ تتر بود، نیم درصد مارجین.

یک هفته پیش‌تر، از ۲۴ تا ۳۱ شهریور که بیت‌کوین از حدود ۷۷ هزار به ۸۵ هزار تتر رسید، همین جمع ۰.۱۶٪ بود، بیش از سه برابر. وقتی لانگ‌ها زیاد می‌شوند، نرخ بالا می‌رود.

در روزهای هیجان، این عدد چند ده برابر می‌شود. کوین‌دسک ۸ اسفند ۱۴۰۲ به نقل از داده‌ی ولو دیتا و کوین‌گلس گزارش داد نرخ سالانه‌شده‌ی فاندینگ قرارداد دائمی بیت‌کوین در بایننس برای اولین بار دست‌کم در یک سال از ۱۰۰٪ گذشته است. همین نرخ در بای‌بیت ۹۵٪ و در دریبیت ۵۶٪ بود. معامله‌گران آن روزها به هاوینگ و ورود پول به صندوق‌های قابل معامله (ETF) بیت‌کوین خوش‌بین بودند.

اگر آن نرخ یک هفته ادامه پیدا می‌کرد، همان لانگ ۱۰٬۰۰۰ تتری حدود ۱.۹٪ ارزشش را فاندینگ می‌داد. این حدود ۱۹۰ تتر است، ۱۹٪ مارجین و نزدیک ۴۰ برابر هفته‌ی آرام مهر ۱۴۰۵. پس سودی که از درست بودن جهت بازار می‌آید، اول باید این هزینه را بپوشاند.

فاندینگ به قیمت لیکویید هم می‌رسد. بایننس در یادداشتی درباره‌ی برداشت‌های نادرست از لیکوییدیشن (۲ دی ۱۴۰۱) توضیح می‌دهد که در حالت کراس، پرداخت‌های فاندینگ موجودی کیف پول را تغییر می‌دهند و همین قیمت لیکویید را جابه‌جا می‌کند. سازوکار لیکوییدیشن را در لیکویید شدن چیست و فرق دو حالت مارجین را در مقایسه‌ی مارجین ایزوله و کراس ببینید.

فاندینگ ریت منفی و نرخ‌های افراطی چه می‌گویند؟

نرخ منفی یعنی شورت‌ها به لانگ‌ها می‌پردازند و معمولاً وقتی پیش می‌آید که شورت گرفتن شلوغ شده است. کوین‌دسک ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ نوشت میانگین هفت‌روزه‌ی فاندینگ بیت‌کوین به داده‌ی گلس‌نود به حدود منفی ۰.۰۰۵٪ رسیده، منفی‌ترین سطح از ۲۰۲۳، در حالی که قیمت در اسفند و فروردین از حدود ۶۰ تا ۶۵ هزار دلار به حدود ۷۵ هزار دلار بالا رفته بود.

به نوشته‌ی همان گزارش، فاندینگ عمیقاً منفی در گذشته بارها با کف‌های محلی قیمت هم‌زمان بوده است، چون شورت‌های شلوغ با بالا رفتن قیمت ناچار به بستن پوزیشن می‌شوند و خریدشان قیمت را بالاتر می‌برد. نرخ بسیار مثبت، مثل اسفند ۱۴۰۲، تصویر برعکس است و از لانگ‌های شلوغ و اهرمی خبر می‌دهد که یک افت تند می‌تواند زنجیره‌وار لیکوییدشان کند.

با این حال فاندینگ را سیگنال قطعی ندانید. این نرخ نشان می‌دهد جمعیت در کدام طرف ایستاده و چقدر برای ماندن در آن می‌پردازد و از قیمت فردا چیزی نمی‌گوید. اگر خودتان هم در طرف شلوغ هستید، دلیل تصمیمتان را یک بار دیگر بسنجید. روانشناسی ترس و طمع توضیح می‌دهد چرا جمعیت در اوج هیجان یک‌طرفه می‌شود.

پیش از نگه داشتن پوزیشن چندروزه

در معامله‌ای که چند ساعت طول می‌کشد، فاندینگ تقریباً به چشم نمی‌آید. وقتی نگه‌داری چند روز طول بکشد، به یکی از خط‌های مهم حساب سود و زیان تبدیل می‌شود. پیش از آن‌که معامله‌ی کوتاه را به نگه‌داری تبدیل کنید، این‌ها را مرور کنید.

• نرخ فعلی و فاصله‌ی تسویه‌ی همان قرارداد را در صفحه‌ی معامله ببینید. همه‌ی قراردادها هشت‌ساعته نیستند.
• هزینه‌ی یک هفته را با ضرب ارزش پوزیشن در نرخ و تعداد تسویه‌ها حساب کنید.
• این هزینه را با مارجین مقایسه کنید.
• اگر حالت کراس است، اثر پرداخت‌ها بر قیمت لیکویید را در نظر بگیرید.
• اگر نرخ چند روز پشت سر هم بالاست، بپرسید آیا در طرف شلوغ بازار ایستاده‌اید.

برای نگه‌داری چندماهه، این هزینه‌ی پیوسته دلیل خوبی است که معاملات اسپات را هم بسنجید، چون در اسپات نه فاندینگی هست و نه لیکوییدیشنی. تفاوت این دو بازار را در تفاوت اسپات و فیوچرز گفته‌ایم.

جمع‌بندی

فاندینگ ریت را می‌شود اجاره‌ی ماندن در قرارداد دائمی دانست. همان عددی که در هفته‌ای آرام نیم درصد مارجین بود، در اسفند ۱۴۰۲ می‌توانست یک‌پنجم آن را ببرد. پیش از اینکه پوزیشن اهرمی را از شب به هفته بکشانید، نرخ همان قرارداد را باز کنید و هزینه‌ی یک هفته را کنار سود هدف‌تان بنویسید.

سؤالات متداول

فاندینگ ریت منفی برای لانگ‌ها سود است؟

با نرخ منفی، لانگ در هر تسویه مبلغی دریافت می‌کند. اما این دریافتی معمولاً از نوسان روزانه‌ی قیمت بسیار کوچک‌تر است و به‌تنهایی دلیل لانگ گرفتن نیست.

اگر پوزیشن را پیش از زمان تسویه ببندم، فاندینگ نمی‌دهم؟

درست است. طبق توضیح بایننس، فقط پوزیشنی که در لحظه‌ی تسویه باز است می‌پردازد یا دریافت می‌کند. اما بستن و دوباره باز کردن کارمزد معامله دارد که ممکن است از خود فاندینگ بیشتر شود.

در معاملات اسپات هم فاندینگ هست؟

نه. فاندینگ مخصوص قرارداد دائمی است. در خرید اسپات دارایی مال خودتان است و هزینه‌ی نگه‌داری دوره‌ای ندارد.

نرخ فاندینگ در همه‌ی صرافی‌ها یکی است؟

نه. هر صرافی نرخ، فاصله‌ی تسویه و سقف خودش را دارد. همان روزی که نرخ سالانه‌شده در بایننس از ۱۰۰٪ گذشت، دریبیت ۵۶٪ بود. عدد قرارداد خودتان را در صفحه‌ی همان صرافی ببینید.

منابع

۱. معرفی نرخ‌های فاندینگ در فیوچرز بایننس — Binance، ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ (۶ مارس ۲۰۲۶)

۲. تاریخچه‌ی نرخ فاندینگ قراردادهای دائمی بایننس — Binance، بدون تاریخ؛ بازدید ۱۲ مهر ۱۴۰۵

۳. جهش نرخ فاندینگ بیت‌کوین به صد درصد و فرصتی برای معامله‌گران زیرک — CoinDesk، ۸ اسفند ۱۴۰۲ (۲۷ فوریه‌ی ۲۰۲۴)

۴. منفی‌ترین نرخ فاندینگ بیت‌کوین از سال دوهزار و بیست و سه؛ تاریخ می‌گوید کف شکل گرفته — CoinDesk، ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ (۱۶ آوریل ۲۰۲۶)

۵. سه برداشت نادرست درباره‌ی لیکوییدیشن در فیوچرز بایننس — Binance، ۲ دی ۱۴۰۱ (۲۳ دسامبر ۲۰۲۲)