محاسبه حجم پوزیشن: فرمول، مثال با بیت‌کوین و جای اهرم

۱٬۰۰۰ تتر دارید و می‌خواهید بیت‌کوین را در ۸۳٬۶۱۳ تتر، قیمت ۸ مهر ۱۴۰۵ به داده‌ی CoinGecko، بخرید. پیش از اینکه بپرسید با چند تتر وارد شوید، باید بدانید اگر اشتباه کردید حاضرید چقدر از دست بدهید.

محاسبه حجم پوزیشن از جواب همین سؤال شروع می‌شود و با یک تقسیم تمام می‌شود. اهرم در این ترتیب آخرین تصمیم است.

فرمول محاسبه حجم پوزیشن

برای این محاسبه سه عدد لازم دارید، سرمایه‌ی معاملاتی، درصد ریسک هر معامله و فاصله‌ی قیمت ورود تا حد ضرر.

حجم پوزیشن = (سرمایه × درصد ریسک) ÷ فاصله‌ی حد ضرر به درصد

صورت کسر ریسک به تتر است، یعنی مبلغی که اگر حد ضرر فعال شود از دست می‌رود. مخرج درصد حرکت قیمت تا حد ضرر است. هرچه حد ضرر نزدیک‌تر باشد پوزیشن بزرگ‌تر می‌شود و هرچه دورتر، کوچک‌تر، و در هر دو حالت ریسک ثابت می‌ماند.

درصد ریسک را قانون یک درصد تعیین می‌کند و فاصله‌ی حد ضرر را ساختار نمودار. جای حد ضرر را پیش از این محاسبه انتخاب کنید. اگر اول حجم دلخواه را بگذارید و حد ضرر را با آن جور کنید، حد ضرر جای منطقی‌اش را از دست می‌دهد.

حساب یک پوزیشن بیت‌کوین با ۱٬۰۰۰ تتر

سرمایه ۱٬۰۰۰ تتر است که به قیمت ۲۵۷٬۰۶۹ تومانی تتر در ۸ مهر ۱۴۰۵، به گزارش اقتصادآنلاین، حدود ۲۵۷ میلیون تومان می‌شود. ریسک ۱٪ برابر ۱۰ تتر است. اگر سرمایه را به تومان می‌شمارید، اول آن را به تتر تبدیل کنید. حد ضرر و حجم به تتر اجرا می‌شوند و جهش قیمت تتر در بازار داخلی نباید وارد این حساب شود.

ورود در ۸۳٬۶۱۳ تتر است. حد ضرر را زیر کف اخیر می‌گذاریم، مثلاً در ۸۱٬۹۴۱ تتر که ۱٬۶۷۲ تتر یا حدود ۲٪ پایین‌تر است.

حجم از تقسیم ۱۰ بر ۰.۰۲ به دست می‌آید و ۵۰۰ تتر می‌شود، حدود ۰.۰۰۶ بیت‌کوین. برای امتحان، حساب را برعکس کنید. اگر قیمت به ۸۱٬۹۴۱ برسد، ۰.۰۰۵۹۸ بیت‌کوین ضرب در ۱٬۶۷۲ تتر حدود ۱۰ تتر ضرر می‌دهد.

حالا همان معامله را با دو حد ضرر دیگر ببینید. با حد ضرر ۵٪ پایین‌تر، حجم ۲۰۰ تتر می‌شود و با حد ضرر ۱٪، ۱٬۰۰۰ تتر. ضرر در هر سه حالت ۱۰ تتر است و فقط اندازه‌ی پوزیشن عوض شده.

همین حساب برای یک آلت‌کوین پرنوسان

مثال دوم آلت‌کوینی است که در ۲ تتر معامله می‌شود و نوسانش آن‌قدر زیاد است که منطقی‌ترین حد ضرر ۱۰٪ پایین‌تر، در ۱.۸ تتر، می‌نشیند. با همان ریسک ۱۰ تتری، حجم ۱۰ ÷ ۰.۱ یا ۱۰۰ تتر است که می‌شود ۵۰ واحد از آن کوین.

همان ۱٬۰۰۰ تتر حالا پوزیشنی یک‌پنجم مثال بیت‌کوین می‌سازد و فرمول هم همین را می‌خواهد. دارایی پرنوسان‌تر حد ضرر دورتری لازم دارد و حجمش کوچک‌تر می‌شود. ضرر در صورت اشتباه در هر دو مثال ۱۰ تتر است. فرمول جلوی خطای آشنای «این کوین ارزان است، بیشتر بخرم» را هم می‌گیرد، چون قیمت واحد در آن هیچ نقشی ندارد.

اگر هم‌زمان چند پوزیشن باز دارید، هر کدام را جدا حساب کنید و جمع ریسک‌ها را هم بسنجید. سه پوزیشن ۱ درصدی روی کوین‌هایی که با هم بالا و پایین می‌روند، در عمل یک پوزیشن ۳ درصدی است. برای سقف کلی، مدیریت چند پوزیشن هم‌زمان را ببینید.

اهرم و مارجین بعد از حجم می‌آیند

وقتی حجم ۵۰۰ تتری معلوم شد، تصمیم بعدی این است که چه مقدار از سرمایه به‌عنوان مارجین قفل شود. اهرم برابر است با حجم پوزیشن تقسیم بر مارجین.

با ۵۰۰ تتر مارجین، معامله بدون اهرم است. با ۱۰۰ تتر، اهرم ۵ برابر و با ۵۰ تتر، ۱۰ برابر. در هر سه حالت اگر حد ضرر فعال شود، ضرر ۱۰ تتر است. سازوکار اهرم همین را با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد.

فرق در فاصله‌ی قیمت لیکویید است. در مارجین ایزوله با اهرم ۱۰ برابر، قیمت لیکویید کمی کمتر از ۱۰٪ زیر ورود است، چون مارجین نگهداری و کارمزد از آن کم می‌شوند. این هنوز خیلی دورتر از حد ضرر ۲ درصدی است. با اهرم ۵۰ برابر، کمتر از ۲٪ پایین‌تر است و پیش از حد ضرر می‌رسد. قیمت لیکویید باید به‌وضوح آن سوی حد ضرر باشد.

مارجین کمتر پول آزاد بیشتری در حساب می‌گذارد، اما فاصله تا لیکویید را کم می‌کند. در مارجین ایزوله و کراس این فاصله به دو شکل متفاوت حساب می‌شود. در کراس کل موجودی پشتوانه‌ی پوزیشن است و خطای حجم می‌تواند به پوزیشن‌های دیگر هم برسد. لیکویید شدن همیشه پرهزینه‌تر از حد ضرر است.

کارمزد و لغزش را هم حساب کنید

به صفحه‌ی کارمزد بایننس، کارمزد معامله برابر ارزش پوزیشن ضرب در نرخ کارمزد است. برای قراردادهای دائمی با پشتوانه‌ی تتر در سطح کاربر عادی، این نرخ ۰.۰۲٪ برای سفارش میکر و ۰.۰۵٪ برای تیکر است. بایننس به اعلام خودش از ۱۳۹۷ به کاربران داخل ایران خدمات نمی‌دهد. این عدد فقط برای فهم سازوکار آمده و صرافی‌های دیگر نرخ خودشان را دارند.

ورود و خروج ۵۰۰ تتری با سفارش تیکر حدود ۰.۵ تتر کارمزد دارد، ۵٪ ریسک ۱۰ تتری. با حد ضرر ۰.۵ درصدی، حجم ۲٬۰۰۰ تتر می‌شود و کارمزد رفت و برگشت ۲ تتر که خودش ۲۰٪ ریسک است.

پس حد ضرر خیلی نزدیک، حجم را بزرگ و کارمزد را سنگین می‌کند. ساده‌ترین اصلاح این است که کارمزد تخمینی را از ریسک کم کنید. با ۹.۵ تتر به‌جای ۱۰، حجم مثال ۴۷۵ تتر می‌شود. در روزهای پرنوسان لغزش هم اضافه می‌شود و در بازار کم‌عمق، حجم کوچک‌تر امن‌تر است.

هفت قدم پیش از هر معامله

• سرمایه‌ی معاملاتی امروز را بنویسید، با سود و زیان‌هایی که تا حالا داشته‌اید.
• ریسک به تتر را با ضرب سرمایه در درصد ریسک حساب کنید.
• حد ضرر را از روی نمودار انتخاب کنید و فاصله‌اش تا ورود را به درصد بنویسید.
• ریسک به تتر را بر این درصد تقسیم کنید تا حجم پوزیشن به تتر به دست بیاید.
• کارمزد رفت و برگشت را از ریسک کم کنید و حجم را دوباره حساب کنید.
• مارجین را انتخاب کنید و مطمئن شوید قیمت لیکویید آن سوی حد ضرر است.
• حجم را بر قیمت ورود تقسیم کنید و تعداد کوین را رو به پایین گرد کنید.

اشتباهات رایج در حجم معامله

«با اهرم ۲۰ وارد می‌شوم.» اینجا اهرم اول انتخاب شده و حجم از آن درآمده، پس ریسک واقعی معلوم نیست. ترتیب درست از ریسک شروع می‌شود، بعد حد ضرر، بعد حجم و در آخر اهرم.

بعضی‌ها همیشه با مبلغ ثابتی، مثلاً ۱۰۰ تتر، وارد می‌شوند. حجم ثابت ریسک را متغیر می‌کند. با حد ضرر ۱٪ ضرر ۱ تتر است و با حد ضرر ۸٪، ۸ تتر، و هر معامله ریسکی دارد که خودتان انتخابش نکرده‌اید.

«حد ضرر را نزدیک گذاشتم تا پوزیشن بزرگ‌تر شود.» حد ضرری که با نوسان عادی بازار فعال می‌شود فقط تعداد ضررها را بیشتر و کارمزد را سنگین‌تر می‌کند.

«عدد را در فیلد مقدار زدم و اهرم را بالا بردم.» پیش از ثبت سفارش ببینید فیلد مقدار در صرافی شما ارزش پوزیشن را می‌خواهد یا مارجین را. اشتباه گرفتن این دو، حجم را به اندازه‌ی ضریب اهرم بزرگ‌تر می‌کند و ریسک ۱ درصدی را ۱۰ درصدی.

اضافه کردن به پوزیشن بعد از ورود هم، اگر حد ضرر جابه‌جا نشود، ریسک کل را از سقف بیرون می‌برد. هر بار که حجم را بالا می‌برید، محاسبه را از اول انجام دهید.

جمع‌بندی

در محاسبه حجم پوزیشن، ضرر قابل قبول اولین عدد است و اهرم آخرین. بین این دو، جای حد ضرر و بعد حجم معلوم می‌شود. با این ترتیب، اهرم فقط روی مبلغی اثر دارد که در صرافی قفل می‌شود. معامله‌ی بعدی را پیش از باز کردن، با همین چهار عدد روی کاغذ حساب کنید.

سؤالات متداول

فرمول حجم معامله در فیوچرز با اسپات فرق دارد؟

نه. در هر دو، حجم برابر ریسک به تتر تقسیم بر فاصله‌ی حد ضرر به درصد است. در فیوچرز یک قدم اضافه هم دارید و آن انتخاب مارجین و کنترل قیمت لیکویید است.

اگر حجم محاسبه‌شده از کل سرمایه‌ام بیشتر شد چه کنم؟

با حد ضرر خیلی نزدیک این اتفاق می‌افتد. حد ضرر ۰.۵٪ با ۱٬۰۰۰ تتر و ریسک ۱٪ حجم ۲٬۰۰۰ تتری می‌دهد. چنین حجمی اهرم می‌خواهد و کارمزدش سنگین است. معمولاً معنایش این است که حد ضرر را بیش از حد نزدیک گذاشته‌اید.

حجم را به تتر حساب کنم یا به تعداد کوین؟

اول به تتر، بعد تقسیم بر قیمت ورود. صرافی‌ها معمولاً حجم را به تعداد کوین یا قرارداد می‌گیرند. عدد را رو به پایین گرد کنید تا ریسک از سقف بیرون نزند.

برای پوزیشن شورت هم همین محاسبه است؟

بله، فقط حد ضرر بالای قیمت ورود است. فاصله را مثل لانگ به درصد حساب کنید و بقیه‌ی قدم‌ها همان است.

منابع

۱. قیمت، ارزش بازار و عرضه‌ی بیت‌کوین — CoinGecko، ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)

۲. قیمت تتر امروز ۸ مهر ۱۴۰۵ — اقتصادآنلاین، ۸ مهر ۱۴۰۵

۳. ساختار و محاسبه‌ی کارمزد فیوچرز بایننس — Binance، به‌روزرسانی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵

۴. درباره‌ی بایننس، ایران و مسئولیت صنعت — Binance، ۱۳ آبان ۱۴۰۱