خرید ارز دیجیتال برای اولین بار: راهنمای قدم‌به‌قدم

قیمت هر تتر در بازار تهران روز ۸ مهر ۱۴۰۵، به گزارش اقتصادآنلاین، ۲۵۷٬۰۶۹ تومان بود. همان شب بانک مرکزی معامله‌ی شبانه‌ی تتر را متوقف کرد و برای خرید هر کاربر هم سقف گذاشت. کسی که این هفته اولین خرید ارز دیجیتال را انجام می‌دهد، باید حواسش به همین تغییرهای یک‌شبه هم باشد.

پیشنهاد ما برای بار اول یک خرید کوچک در بازار اسپات است، یعنی خرید خود رمزارز بدون اهرم. با همین مبلغ کم می‌شود کل مسیر را یک بار رفت، از ثبت‌نام در صرافی تا برداشت به کیف پول.

پیش از خرید ارز دیجیتال، صرافی را چطور بسنجیم؟

با مجوز نمی‌شود صرافی‌ها را از هم جدا کرد، چون هیچ‌کدام ندارند. این را معاون نظام‌های پرداخت بانک مرکزی ۷ دی ۱۴۰۴ به باشگاه خبرنگاران جوان گفت. پس سنجیدن صرافی با خودتان است.

اول ببینید صرافی تا حالا حادثه‌ی امنیتی داشته یا نه. ۲۸ خرداد ۱۴۰۴ نوبیتکس، بزرگ‌ترین صرافی ایران، هک شد و به گزارش Chainalysis بیش از ۹۰ میلیون دلار از کیف پول‌هایش به آدرس‌هایی رفت که کلیدشان دست هیچ‌کس نیست. اگر صرافی چنین سابقه‌ای دارد، ببینید بعدش چقدر زود اطلاع‌رسانی کرد و با زیان کاربران چه کرد.

بعد سراغ جدول کارمزد بروید. بیشتر صرافی‌ها دو نرخ دارند. نرخ تیکر برای سفارشی است که همان لحظه با سفارش‌های موجود پر می‌شود و نرخ میکر، که معمولاً کمتر است، برای سفارشی که در دفتر سفارش می‌نشیند و منتظر می‌ماند. کارمزد برداشت هر رمزارز را هم جدا نگاه کنید.

حجم معامله در بازاری که می‌خواهید از آن بخرید هم مهم است. وقتی حجم کم باشد، فاصله‌ی قیمت خرید و فروش زیاد می‌شود و یک سفارش بزرگ قیمت را جابه‌جا می‌کند.

بعد هم ببینید هر رمزارز روی کدام شبکه‌ها برداشت می‌شود و سقف برداشت روزانه چقدر است. قبل از اولین واریز یک سؤال ساده از پشتیبانی بپرسید تا ببینید چقدر طول می‌کشد جواب بدهند.

تأیید هویت و واریز تومان

صرافی‌های داخلی برای واریز و برداشت تومان احراز هویت (KYC) می‌خواهند. معمولاً کارت ملی، شماره‌ی موبایلی به نام خودتان و یک عکس یا ویدیوی تأیید لازم است. بررسی مدارک ممکن است طول بکشد، پس این کار را چند روز قبل از خرید انجام دهید.

پیش از اولین واریز، ورود دومرحله‌ای را روشن کنید و کدش را از اپ تولید کد بگیرید، نه از پیامک. کد پیامکی را می‌شود با گرفتن سیم‌کارت المثنی به نام شما دزدید. رمز صرافی را هم برای هیچ سایت دیگری، حتی ایمیل‌تان، به کار نبرید.

واریز را فقط از کارت یا حسابی به نام خودتان انجام دهید. صرافی کارت را با هویت صاحب حساب تطبیق می‌دهد و واریز از کارت پدر یا دوست‌تان معمولاً برگشت می‌خورد یا حساب را به بررسی می‌کشاند.

خرید تتر با تومان یا خرید مستقیم؟

در بیشتر صرافی‌های داخلی هر رمزارز را هم با تومان می‌شود خرید و هم با تتر. تتر استیبل‌کوینی است که قرار است هم‌ارز یک دلار بماند و در بازار ایران کار دلار را می‌کند. اینکه این ثبات از کجا می‌آید را در استیبل‌کوین چیست نوشته‌ایم.

بیت‌کوین را می‌شود مستقیم از بازار تومانی خرید، یا اول تتر خرید و با آن بیت‌کوین گرفت. هر تبدیل کارمزد جدا دارد. به نظر ما اگر بازار تومانی حجم خوبی دارد، خرید مستقیم به‌صرفه‌تر است.

خود خرید تتر هم این روزها محدودیت دارد. به گزارش زومیت، بانک مرکزی ۸ مهر ۱۴۰۵ معامله‌ی تتر را از ۹ شب تا ۹ صبح متوقف کرد و از همان شب تا ۱۲ مهر سقف خرید هر کاربر را ۲٬۰۰۰ تتر گذاشت. این قاعده‌ها معمولاً بی‌خبر عوض می‌شوند، پس پیش از خرید اطلاعیه‌های صرافی را نگاه کنید.

سفارش بازار یا سفارش محدود؟

سفارش بازار همان لحظه با بهترین قیمت موجود پر می‌شود. سریع است، ولی در بازار کم‌حجم ممکن است بخشی از سفارش با قیمت‌های بدتر پر شود. به این اختلاف لغزش قیمت می‌گویند.

در سفارش محدود قیمت را خودتان تعیین می‌کنید و سفارش تا وقتی بازار به آن قیمت نرسد پر نمی‌شود. ما برای خرید اول همین را پیشنهاد می‌کنیم، چون قیمت را پیش از معامله می‌دانید و اغلب کارمزد کمتر میکر را می‌پردازید.

پیش از ثبت سفارش، در دفتر سفارش بالاترین پیشنهاد خرید و پایین‌ترین پیشنهاد فروش را ببینید. به فاصله‌ی این دو اسپرد می‌گویند. اسپرد هم هزینه است، فقط در جدول کارمزد نمی‌آید.

مثلاً اگر در بازار یک رمزارز کم‌حجم بهترین پیشنهاد فروش ۱۰۱ تتر و بهترین پیشنهاد خرید ۱۰۰ تتر باشد و شما با سفارش بازار بخرید و فوراً بفروشید، حدود ۱٪ ضرر کرده‌اید و هنوز کارمزدی هم حساب نشده. در بازارهای پرحجم این فاصله معمولاً خیلی کمتر است.

در پنجره‌ی تأیید، مبلغ کل، مقدار رمزارز و کارمزد را یک بار دیگر بخوانید، مخصوصاً تعداد صفرها را.

بعد از خرید: در صرافی بماند یا به کیف پول شخصی برود؟

اگر مبلغ کم است و قرار است باز هم معامله کنید، ماندن در صرافی ساده‌تر است. ولی اگر می‌خواهید چند ماه نگهش دارید، کیف پول شخصی را جدی بگیرید. آنجا کلید خصوصی دست خودتان است و اگر صرافی معاملات را متوقف کند یا برداشت را محدود کند، دارایی شما گیر نمی‌افتد. انواعش را در کیف پول سرد و گرم مقایسه کرده‌ایم.

اولین برداشت را با مبلغ کمی امتحان کنید. شبکه‌ی انتقال در صرافی و کیف پول باید یکی باشد. تتر روی شبکه‌ی ترون با تتر روی اتریوم فرق دارد و انتقال به شبکه‌ی اشتباه ممکن است برنگردد. آدرس را کپی کنید و چند حرف اول و آخرش را با آدرس مقصد مقایسه کنید.

با این حال کیف پول شخصی هم همه‌ی ریسک‌ها را برنمی‌دارد. شرکت تتر ۶ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد فقط در ۲۰۲۶ حدود ۵۵۰ میلیون دلار تتر در کیف پول‌هایی مسدود شده که مقام‌های آمریکا به بانک مرکزی ایران و شبکه‌های تحریمی مرتبط دانسته‌اند. این مسدودسازی در خود قرارداد تتر انجام می‌شود و فرقی نمی‌کند تتر در صرافی باشد یا در کیف پول شخصی.

چک‌لیست اولین خرید

پیش از زدن دکمه‌ی خرید، این فهرست را یک بار مرور کنید. یادداشت مورد آخر را نگه دارید، بعدها به کار برنامه‌ی معاملاتی می‌آید.

• تأیید هویت کامل شده و ورود دومرحله‌ای با اپ تولید کد روشن است.
• جدول کارمزد، شبکه‌های برداشت و سقف‌ها را خوانده‌ام.
• مبلغ اول کوچک است و پولی نیست که تا یک سال آینده لازمش داشته باشم.
• بازار پرحجم‌تر را انتخاب کرده‌ام و اسپرد را در دفتر سفارش دیده‌ام.
• با سفارش محدود خریده‌ام و مبلغ و مقدار را پیش از تأیید چک کرده‌ام.
• برداشت آزمایشی کوچک را روی شبکه‌ی درست فرستاده‌ام.
• تاریخ، قیمت، مقدار و کارمزد خرید را یادداشت کرده‌ام.

اشتباهات رایج در اولین خرید

«همه را یک‌جا خریدم، چون داشت بالا می‌رفت.» وقتی قیمت با هیجان بالا می‌رود، معمولاً گران می‌خرید. بهتر است خرید اول کوچک باشد و در چند نوبت انجام شود. این واکنش را در روان‌شناسی ترس و طمع بیشتر باز کرده‌ایم.

اشتباه رایج دیگر باز کردن لینک صرافی از یک گروه تلگرامی است. سایت‌های جعلی شکل صرافی واقعی را دارند و رمز و کد تأیید شما را می‌گیرند. آدرس صرافی را یک بار خودتان تایپ کنید و برایش نشانک بگذارید.

بعضی‌ها هم از همان اول سراغ معامله‌ی اهرمی می‌روند، چون سودش بیشتر به نظر می‌رسد. ولی ضرر هم به همان نسبت بزرگ می‌شود و ممکن است پوزیشن پیش از برگشت قیمت بسته شود. فرقش با خرید معمولی را در تفاوت اسپات و فیوچرز نوشته‌ایم.

«یک کوین ناشناخته خریدم که در گروه‌ها تبلیغش را می‌کردند.» این کوین‌ها معمولاً حجم کمی دارند، پس اسپردشان بزرگ است و فروختنشان سخت. پشت تبلیغ گروهی هم معمولاً کسی است که خودش می‌خواهد بفروشد.

جمع‌بندی

از اولین خرید ارز دیجیتال انتظار سود زیادی نداشته باشید. بهتر است کل مسیر را یک بار با پول کم بروید تا اگر جایی اشتباه کردید، هزینه‌اش کم باشد. وقتی صرافی را سنجیدید، با سفارش محدود خریدید و یک برداشت آزمایشی فرستادید، وقت سؤال بعدی است: چقدر بخرید و تا کی نگه دارید.

سؤالات متداول

با چقدر پول می‌شود اولین خرید را انجام داد؟

حداقل سفارش را هر صرافی خودش تعیین می‌کند و معمولاً پایین است. مهم‌تر این است که اگر این پول نصف شد، زندگی‌تان به هم نریزد.

صرافی‌های رمزارز داخلی مجوز دارند؟

به گفته‌ی معاون نظام‌های پرداخت بانک مرکزی در ۷ دی ۱۴۰۴، هیچ‌کدام مجوز بانک مرکزی را نداشتند. وضعیت را پیش از ثبت‌نام در خبرهای تازه بررسی کنید.

تتر بخرم یا مستقیم بیت‌کوین؟

اگر بازار تومانی بیت‌کوین حجم کافی دارد، خرید مستقیم یک کارمزد کمتر دارد. تتر وقتی به کار می‌آید که بخواهید میان چند رمزارز جابه‌جا شوید.

حتماً باید رمزارز را به کیف پول شخصی ببرم؟

نه. برای مبلغ کم و معامله‌ی مکرر، صرافی ساده‌تر است. اگر قرار است مدت زیادی نگه دارید، کیف پول شخصی بهتر است، به شرطی که عبارت بازیابی‌اش را جای امنی نگه دارید.

منابع

۱. توقف معاملات شبانه‌ی تتر به دستور بانک مرکزی — زومیت، ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)

۲. قیمت تتر امروز ۸ مهر ۱۴۰۵ — اقتصادآنلاین، ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)

۳. بانک مرکزی: همه‌ی صرافی‌های رمزارز غیرمجازند — باشگاه خبرنگاران جوان، ۷ دی ۱۴۰۴ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵)

۴. حمله به نوبیتکس، بزرگ‌ترین صرافی رمزارز ایران — Chainalysis، ۲۸ خرداد ۱۴۰۴ (۱۸ ژوئن ۲۰۲۵)

۵. مسدود شدن حدود ۵۵۰ میلیون دلار تتر مرتبط با ایران — Tether، ۶ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶)